Marathon là cuộc thử thách đặc biệt, nơi vận động viên phải duy trì tốc độ cao trên quãng đường hơn 42 km. Kỷ lục marathon thế giới vì thế luôn thu hút sự quan tâm bởi mỗi giây được rút ngắn đều thể hiện bước tiến lớn về thể lực, chiến thuật và khoa học huấn luyện.
Tính đến tháng 8/2026, lịch sử marathon đã bước sang cột mốc mới khi Sabastian Sawe chính thức phá giới hạn hai giờ ở nội dung nam, trong khi cuộc đua thành tích nữ cũng ngày càng hấp dẫn.
1. Kỷ lục marathon thế giới hiện thuộc về những vận động viên nào?
Cự ly marathon tiêu chuẩn dài 42,195 km và đòi hỏi khả năng duy trì sức bền ở mức rất cao. Hiện tại, kỷ lục marathon thế giới nam thuộc về vận động viên Kenya Sabastian Sawe với thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây, thiết lập tại giải London Marathon ngày 26/4/2026. World Athletics sau đó đã phê chuẩn thành tích này.
Ở nội dung nữ trong cuộc đua mixed race, Ruth Chepngetich của Kenya giữ kỷ lục 2 giờ 09 phút 56 giây, được thiết lập tại Chicago Marathon ngày 13/10/2024. Thành tích này giúp cô trở thành người phụ nữ đầu tiên chạy marathon dưới 2 giờ 10 phút trong một cuộc đua đủ điều kiện lập kỷ lục.
Nội dung | Vận động viên | Quốc gia | Thành tích | Nơi thiết lập |
Nam | Sabastian Sawe | Kenya | 1:59:30 | London 2026 |
Nữ – mixed race | Ruth Chepngetich | Kenya | 2:09:56 | Chicago 2024 |
Nữ – women-only | Tigst Assefa | Ethiopia | 2:15:50 | London 2025 |
World Athletics hiện ghi nhận riêng thành tích nữ ở cuộc đua hỗn hợp và cuộc đua chỉ dành cho nữ.
2. Sabastian Sawe đã phá kỷ lục marathon thế giới như thế nào?
Ngày 26/4/2026 trở thành một dấu mốc đặc biệt của chạy đường dài. Sabastian Sawe cán đích London Marathon sau 1:59:30, nhanh hơn 65 giây so với kỷ lục 2:00:35 của Kelvin Kiptum tại Chicago năm 2023.
2.1. Cột mốc dưới hai giờ lịch sử
Điều khiến thành tích của Sawe đặc biệt là anh trở thành người đàn ông đầu tiên hoàn thành một cuộc marathon đủ điều kiện công nhận kỷ lục trong thời gian dưới hai giờ. Đây cũng là kỷ lục chạy marathon thế giới tạo nên bước ngoặt lớn trong lịch sử môn chạy đường trường.
Để đạt 1:59:30, vận động viên phải duy trì tốc độ cực cao trong toàn bộ 42,195 km. Điều này đòi hỏi sự kết hợp đồng bộ giữa:
Nền tảng sức bền vượt trội.
Khả năng duy trì pace ổn định.
Chiến thuật phân phối sức một cách chính xác.
Dinh dưỡng trong cuộc đua hợp lý.
Điều kiện đường chạy và thời tiết thuận lợi.
Công nghệ giày thi đấu hiện đại.
Thành tích của Sawe không chỉ giúp anh giành chiến thắng mà còn chính thức đưa marathon nam sang thời đại dưới hai giờ.
2.2. Khoảng cách với kỷ lục cũ
Trước Sawe, cố vận động viên Kelvin Kiptum giữ kỷ lục marathon thế giới với thời gian 2:00:35 tại Chicago Marathon ngày 8/10/2023.
Sawe đã rút tới 1 phút 05 giây khỏi thành tích đó. Với marathon đỉnh cao, đây là mức cải thiện rất đáng chú ý bởi các kỷ lục thường chỉ được phá với khoảng cách tương đối nhỏ.
3. Những cột mốc nổi bật của marathon nam
Lịch sử kỷ lục marathon thế giới cho thấy giới hạn của con người liên tục được đẩy xa hơn, đặc biệt trong khoảng một thập kỷ gần đây.
3.1. Thời đại của Eliud Kipchoge
Eliud Kipchoge là một trong những vận động viên marathon có ảnh hưởng lớn nhất lịch sử hiện đại. Anh từng thiết lập kỷ lục 2:01:39 tại Berlin năm 2018 rồi tiếp tục hạ xuống 2:01:09 ở Berlin năm 2022.
Những thành tích này khiến mốc hai giờ dần trở thành mục tiêu có thể hình dung thay vì một giới hạn tưởng như không thể vượt qua.
3.2. Kelvin Kiptum tiến sát hai giờ
Năm 2023, Kelvin Kiptum tạo cú đột phá khi hoàn thành Chicago Marathon với thời gian 2:00:35. Thành tích này nhanh hơn kỷ lục trước đó của Kipchoge và đưa thế giới chỉ còn cách mốc hai giờ 36 giây.
Quá trình tiến triển có thể tóm tắt:
2018: Eliud Kipchoge với thành tích 2:01:39.
2022: Eliud Kipchoge với thành tích 2:01:09.
2023: Kelvin Kiptum với thành tích 2:00:35.
2026: Sabastian Sawe với thành tích 1:59:30.
Những con số này cho thấy tốc độ phát triển rất nhanh của marathon đỉnh cao.
4. Kỷ lục marathon nhanh nhất thế giới khác gì thành tích của Kipchoge năm 2019?
Một vấn đề thường gây nhầm lẫn là Eliud Kipchoge thực tế đã chạy dưới hai giờ từ năm 2019. Anh hoàn thành thử thách INEOS 1:59 Challenge với thành tích khoảng 1:59:40.
Tuy nhiên, thành tích này không được công nhận là kỷ lục marathon nhanh nhất thế giới chính thức vì thử thách sử dụng những điều kiện hỗ trợ đặc biệt và không đáp ứng đầy đủ yêu cầu của một cuộc marathon đủ điều kiện lập kỷ lục theo World Athletics. Khi Sawe chạy 1:59:30 tại London năm 2026, anh mới trở thành người đầu tiên vượt mốc hai giờ trong một cuộc marathon đủ điều kiện công nhận.
Sự khác biệt nằm ở:
Điều kiện tổ chức cuộc đua.
Cách sử dụng người dẫn tốc.
Tiêu chuẩn đường chạy.
Quy trình xác nhận thành tích.
Vì vậy, thành tích của Kipchoge vẫn mang ý nghĩa lịch sử, nhưng Sawe hiện mới là chủ nhân kỷ lục marathon thế giới chính thức dưới hai giờ.
5. Kỷ lục marathon thế giới dành cho nữ là của ai?
Marathon nữ cũng chứng kiến tốc độ cải thiện rất mạnh trong những năm gần đây. Người đang giữ kỷ lục thế giới ở mixed race là Ruth Chepngetich với 2:09:56 tại Chicago năm 2024.
5.1. Ruth Chepngetich phá mốc 2 giờ 10 phút
Chepngetich đã cải thiện gần hai phút so với kỷ lục 2:11:53 mà Tigst Assefa thiết lập tại Berlin năm 2023. Đây là bước tiến rất lớn trong lịch sử marathon nữ.
Thành tích 2:09:56 đưa cô trở thành nữ vận động viên đầu tiên chạy marathon dưới 2:10 trong điều kiện được công nhận kỷ lục.
5.2. Vì sao có thêm kỷ lục women-only?
World Athletics phân biệt thành tích nữ trong cuộc đua có cả nam và nữ với thành tích women-only, nơi nữ vận động viên thi đấu trong cuộc đua riêng.
Ở nhóm women-only, Tigst Assefa đạt thành tích 2:15:50 tại London Marathon 2025, vượt qua kỷ lục trước đó của Peres Jepchirchir.
Do đó, khi đọc bảng thống kê kỷ lục marathon thế giới, người xem cần chú ý điều kiện của từng hạng mục để tránh nhầm lẫn giữa hai loại thành tích.
6. Vì sao các vận động viên marathon ngày càng chạy nhanh?
Sự phát triển của thành tích marathon không đến từ một yếu tố đơn lẻ. Các vận động viên hiện đại được hỗ trợ bởi khoa học thể thao, dinh dưỡng và phương pháp huấn luyện ngày càng chính xác.
6.1. Giáo án tập luyện chuyên sâu
Vận động viên elite thường tích lũy khối lượng chạy rất lớn nhưng đồng thời phải kiểm soát cường độ và phục hồi.
Chương trình có thể bao gồm:
Long run.
Tempo run.
Interval.
Easy run.
Bài tập sức mạnh.
Phục hồi chủ động.
Mục tiêu là giúp cơ thể chịu được tốc độ cao trong thời gian dài mà vẫn duy trì hiệu quả vận động.
6.2. Dinh dưỡng trong thi đấu
Marathon kéo dài hàng giờ nên năng lượng đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Vận động viên phải có kế hoạch bổ sung carbohydrate và nước phù hợp để hạn chế tình trạng suy giảm năng lượng ở giai đoạn cuối.
6.3. Công nghệ giày chạy
Giày marathon hiện đại được thiết kế với vật liệu nhẹ, lớp đệm có độ đàn hồi cao và các cấu trúc hỗ trợ tối ưu hiệu quả chuyển động.
Cùng với các giải đấu lớn có đường chạy nhanh, yếu tố công nghệ góp phần tạo ra môi trường thuận lợi để những vận động viên hàng đầu hướng đến kỷ lục marathon thế giới mới.
7. Những marathon lớn thường xuất hiện thành tích đặc biệt
Berlin, London và Chicago là ba địa điểm gắn với nhiều cột mốc marathon nổi bật trong lịch sử gần đây.
7.1. Berlin Marathon
Berlin từng chứng kiến nhiều lần Eliud Kipchoge phá kỷ lục. Đường chạy tại đây nổi tiếng nhanh và thường thu hút những chân chạy hàng đầu thế giới.
7.2. Chicago Marathon
Chicago là nơi Kelvin Kiptum lập kỷ lục nam 2:00:35 năm 2023 và Ruth Chepngetich thiết lập kỷ lục nữ 2:09:56 năm 2024.
7.3. London Marathon
London tạo nên một trong những khoảnh khắc quan trọng nhất khi Sabastian Sawe chạy 1:59:30 vào tháng 4/2026. World Athletics xác nhận anh là người đầu tiên chạy một marathon đủ điều kiện lập kỷ lục dưới hai giờ.
Ngay cả những độc giả vốn thường xuyên theo dõi tin tức bóng đá 24h cũng có thể dễ dàng nhận thấy sức hút ngày càng lớn của các sự kiện chạy marathon khi những giới hạn lịch sử liên tục bị phá vỡ.
8. Kỷ lục marathon thế giới có thể còn nhanh đến mức nào?
Sau khi mốc hai giờ chính thức bị phá, câu hỏi tiếp theo là giới hạn mới của con người sẽ nằm ở đâu.
Sawe mới 31 tuổi trong năm 2026 và đã xác nhận kế hoạch trở lại Berlin Marathon vào ngày 27/9/2026. Điều này khiến khả năng một cuộc tấn công kỷ lục mới trong tương lai tiếp tục nhận được nhiều chú ý.
Ở nội dung nữ, Ruth Chepngetich vẫn giữ mốc 2:09:56, trong khi Fotyen Tesfay đã chạy 2:10:51 ở Barcelona năm 2026, thành tích marathon ra mắt nhanh nhất lịch sử và đứng thứ hai trong danh sách thành tích nữ mọi thời đại.
Những kết quả này cho thấy kỷ lục marathon thế giới hoàn toàn có khả năng tiếp tục thay đổi khi thế hệ vận động viên mới tiến bộ.
9. Kết luận
Kỷ lục marathon thế giới thể hiện hành trình con người liên tục mở rộng giới hạn của tốc độ và sức bền. Tính đến tháng 8/2026, Sabastian Sawe giữ kỷ lục nam 1:59:30, còn Ruth Chepngetich sở hữu kỷ lục nữ mixed race 2:09:56. Từ Kipchoge, Kiptum đến Sawe, mỗi thế hệ đều tạo nên những bước tiến đáng nhớ và khiến tương lai marathon càng đáng chờ đợi. Độc giả có thể tham khảo thêm những nội dung tổng hợp tại TheRefLektors.com.
Nguồn: Sưu tầm
